पहिले पान

ताज्या अंकात

मराठी : शासन व्यवहाराची आणि जनसामान्यांची अनुराधा मोहनी - आचार्य अत्र्यांच्या टिप्पणीमुळे उगीचच बदनाम झालेल्या 'पदनाम कोशा'च्या काळापासूनच प्रशासनिक भाषेवर वारंवार टीका होत आलेली आहे. स्वातंत्र्यानंतर केंद्रात आणि महाराष्ट्र राज्याच्या स्थापनेनंतर महाराष्ट्रात स्वभाषेत शासन चालवण्याचा निर्णय घेण्यात आला. महाराष्ट्रात त्यानुसार भाषा संचालनालयाची स्थापना झाली. मुख्यतः तीन अंगांनी भाषा विकासाचे अचाट काम या संस्थेने केले. उच्च शिक्षणाचे माध्यम म्हणून मराठी, विधी व न्याय व्यवहारात मराठी आणि शासन व्यवहारात मराठी ही ती तीन अंगे होत. या संस्थेथील भाषा संचालक, उच्चाधिकारी, भाषा… पुढे वाचा
मराठी च, ज, झ ह्यांचे उच्चारण भेद प्रा. अरविंद भांडारी - मराठी भाषेत ‘च, ज, झ’ व्यंजनांचे तालव्य आणि दन्तमूलीय असे दोन वेगळे उच्चार आहेत, परंतु लिपीत त्यांतील भेद दाखवला जात नाही. हे उच्चार स्वतंत्र स्वनिम (Phonemes) नसून एकाच स्वनिमाचे ॲलोफोन्स असल्याचे दिसते, कारण अगदी मोजके अपवाद वगळता त्यांच्यामुळे अर्थ बदलत नाही. त्यांचा उच्चार वेगवेगळ्या स्वरांच्या सान्निध्यानुसार बदलतो, असे निरीक्षण आहे. या निरीक्षणांवरून काही सामान्य नियम दाखवता येतात. उदा. १.तालव्य स्वरांसह तालव्य उच्चार आणि इतर स्वरांसह दन्तमूलीय उच्चार होतात, परंतु ए… पुढे वाचा